Vergi Mevzuatında Küçük Ve Orta Büyüklükteki İşletmeleri İlgilendiren İstisna Ve Teşvikler

Vergi Mevzuatında Küçük Ve Orta Büyüklükteki İşletmeleri İlgilendiren İstisna Ve Teşvikler

Vergi Mevzuatında Küçük Ve Orta Büyüklükteki İşletmeleri İlgilendiren İstisna Ve Teşvikler:

  • KOBİ’lere Kredi Sağlayan Kuruluşlara Tanınan Muafiyet:  Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinde, yabancı ülkeler veya uluslararası finans kuruluşları ile yapılan malî ve teknik işbirliği anlaşmaları çerçevesinde yalnızca kredi teminatı sağlamak üzere kurulmuş olup, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları teminat sorumluluk fonlarına ekleyen ve sahip oldukları fonları ortaklarına dağıtmaksızın kredi sağlayan banka ve kuruluşlara yatıran kurumlar, kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
  • Serbest Bölge Faaliyeti Kazançlarına Yönelik İstisna:  3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununda belirtildiği üzere, serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu düzenleme Avrupa Birliğine üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar geçerlidir.

Ayrıca, 06.02.2004 tarihi itibarıyla 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin, serbest bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır.

  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazanca Yönelik İstisna:  4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri Tarafından Sağlanan Sermaye Desteklerine İlişkin İndirim:  Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyette bulunanlara Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygun görülen alanlarda gerçekleştirecekleri projelerinin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye destekleri, beyan edilen gelirin veya kurum kazancının % 10’unu ve öz sermayenin %20’sini aşmamak üzere, 31.12.2023 tarihine kadar Gelir Vergisi  Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır. İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak 500.000 Türk Lirasını aşamaz.
  • Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası:  Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası, 10.02.2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6663 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun mülga mükerrer 20 nci maddesinde yapılan düzenlemeyle getirilmiştir. Söz konusu düzenleme ile ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 75.000 Türk Lirasına kadar olan kısmı belirli şartlar dahilinde gelir vergisinden müstesna tutulmaktadır. İstisnadan yararlanılabilmesi için;
  1. Mükelleflerin işe başlamayı kanuni süresi içerisinde bildirmeleri,
  2. İşte bilfiil çalışılması ya da işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi (Çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırmak ya da seyahat, hastalık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak işinde bilfiil çalışmamak bu şartı bozmaz.),
  3. Faaliyetin adi ortaklık veya şahıs şirketi bünyesinde yapılması hâlinde tüm ortakların işe başlama tarihi itibarıyla anılan madde kapsamında şartları taşıması,
  4. Ölüm nedeniyle faaliyetin eş ve çocuklar tarafından devralınması hâli hariç olmak üzere, faaliyeti durdurulan veya faaliyetine devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin eş veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan veya kayın hısımlarından devralınmamış olması,
  5. Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması gerekmektedir.
  • Ar-Ge İndirimi ve Diğer İndirimler : 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanuna istinaden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamalarının tamamı ile teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar- Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile bu Kanun kapsamında belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran tasarım harcamalarının tamamı 12.2023 tarihine kadar Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır.

5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge faaliyetinde bulunan işletmeler, bu Kanunun uygulamasına dair yayımlanan 10.08.2016 tarihli ve 29797 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nde belirlenen esaslar çerçevesinde Ar-Ge indiriminden yararlanırlar.

Ayrıca, aşağıdaki indirimlerin de kazancın tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır:

  1. Bağış ve yardımlar
  2. Sponsorluk harcamaları
  3. Başbakanlıkça veya Bakanlar Kurulunca başlatılan yardım kampanyalarına yapılan ayni ve nakdi bağışlar,
  4. Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımlar,
  5. Girişim Sermayesi Fonu olarak ayrılan tutarlar,
  6. Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, iş yeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara hizmet veren bazı sektör işletmelerinin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların %50’si,
  7. Korumalı iş yeri indirimi,
  8. Şahıs sigorta primleri,
  9. Eğitim ve sağlık harcamaları,
  10. Bireysel Katılım Yatırımcısı indirimi,
  11. EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları,

Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar.

 

  • Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A Maddesi Kapsamında Sağlanan Teşvik (Gelir Vergisinde ve Kurumlar Vergisinde İndirimli Vergi Uygulaması):  İndirimli kurumlar vergisi; Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi, 14.07.2009 tarihli ve 2009/15199 sayılı Karar, 19.06.2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Karar ile bu Kararların uygulanmasına ilişkin Tebliğlerde yer alan esaslar çerçevesinde uygulanmaktadır. İndirimli vergi oranı uygulamasından gelir vergisi mükellefleri de yararlanabilmektedir.

 

  • Yatırımdan Elde Edilen Kazançlara İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması:  Kurumlar Vergisi Kanununun “İndirimli kurumlar vergisi” başlıklı 32/A maddesi uyarınca Ekonomi Bakanlığınca teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlara, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisi uygulanabilmektedir.

İndirimli kurumlar vergisi, Devletin almadığı vergiler yoluyla bölge, sektör ve büyüklük olarak belirlemiş olduğu yatırımları desteklemesi olup bu teşvik müessesesinde üç temel kavram;

  • Yatırıma katkı oranı: Devletin yatırımlara sağlayacağı teşvikin oranını yani yatırımları hangi oranda teşvik edeceğini,
  • İndirimli vergi oranı: Tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla Devletin yatırımcıya destek verebilmesi için bu yatırımlardan elde edilen kazançlara uygulanacak vergi oranını,
  • Yatırıma katkı tutarı: İndirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımlarda Devletçe karşılanacak toplam tutarı yani Devletin yatırımcıya vereceği toplam desteğini

ifade etmektedir.

Ekonomi Bakanlığından aldıkları yatırım teşvik belgelerinde yer alan yatırıma katkı oranları ve vergi indirim oranları dikkate alınarak mükellefler indirimli kurumlar vergisinden yararlanabileceklerdir.

Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, hak kazanılan toplam yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar aşağıda belirtilen oranlarda indirimli olarak uygulanacaktır.

Stratejik yatırımlar için tüm bölgelerde uygulanacak vergi indirimi oranı %90 ve yatırıma katkı oranı %50 olarak belirlenmiştir.

  • Diğer Faaliyetlerden Elde Edilen Kazançlarda İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması

6322 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesine 01.01.2013 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere eklenen (c) bendiyle, yatırıma başlanan tarihten itibaren bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben,

  • Toplam yatırıma katkı tutarının %80’nini geçmemek ve • Gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını aşmamak üzere

yatırım döneminde mükelleflerin diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanması mümkün hale gelmiştir.

Mükelleflerin diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların indirimli kurumlar vergisi uygulanmasında toplam yatırıma katkı tutarlarının ne kadarlık kısmının dikkate alınabileceği 2012/3305 sayılı Kararın 15 inci maddesinin beşinci fıkrasında belirlenmiştir.

Buna göre, bu madde uyarınca hesaplanacak toplam yatırıma katkı tutarına mahsuben, gerçekleştiren yatırım harcaması tutarını aşmamak ve toplam yatırıma katkı tutarının %80’ini geçmemek üzere, yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanabilmektedir.

Yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için yatırım projelerinin teşvik belgesine bağlanması zorunlu olup Kararda belirlenen bölge ve sektörlerde asgari yatırım tutarları dikkate alınarak yatırım yapılması gerekmektedir.

İmalat sanayine yönelik düzenlenen yatırım teşvik kapsamında, 01.01.2017 ile 31.12.2017 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için;

  1. Bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteğinde uygulanacak yatırıma katkı oranları her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle,
  2. Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirimi tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı % 100 olmak üzere,

teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır.

 

  • Yatırıma Katkı Tutarında Endeksleme 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 66 ncı maddesiyle 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesinin ikinci fıkrasına, birinci cümlesinden sonra gelmek üzere eklenen hükümle; yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılan kısmı hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı tutarının, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınmasına imkan tanınmıştır.

Buna göre, ilgili teşvik belgesi kapsamındaki toplam yatırıma katkı tutarının yatırımın tamamlandığı hesap döneminin sonuna kadar yararlanılamayan kısmı (yatırımın tamamlandığı hesap döneminin sonuna kadar gerek diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara ve gerekse yatırımın tamamen veya kısmen işletilmesinden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanması suretiyle yararlanılan kısmından sonra kalan yatırıma katkı tutarı), yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınacaktır.

 

 

 

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Yoruma kapalı.