Özel Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması

Özel Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması

Özel Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması

Özel inşaat işi dolayısıyla SGK’ya bildirilmesi gereken asgari işçilik miktarının tespiti iki aşamada gerçekleştirilmektedir.

  1. a) Sosyal Güvenlik Kurumu Memurlarınca yapılan ön inceleme, b) Kurum Müfettişlerince yapılan asgari işçilik hesaplamasıdır.

Bildirimi yapılacak asgari işçilik miktarının tespiti için; işyeri dosyasının inşaat tamamlanmadan önce tescil edilmiş olması ve yasal süre içinde SGK’ya bildirimde bulunulması gerekmektedir. Bildirimde bulunmayan işyerleri için herhangi bir ön değerlendirme yapılamadığı gibi konu değerlendirilmek ve asgari işçilik uygulanmak üzere Kurum Müfettişlerine intikal ettirilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Memurlarınca yapılan ön inceleme sonucunda, yeterli işçilik bildirildiği tespit edilirse denetim yoluna gidilmeksizin işverene borcu yoktur (İlişiksizlik) yazısı verilmektedir.

SGK tarafından yeterli işçiliğin bildirilmediğinin tespiti durumunda işverene tebligatlı bir yazı gönderilerek, denetim yapılmaksızın çıkan fark prim borcunun yatırılması kaydıyla ilişiksizlik belgesi alabileceği bildirilir. Aksi durumda SGK’ya bildirilmesi gereken asgari işçilik miktarının tespit edilmesi amacıyla dosya SGK Müfettişlerine gönderilir.

Müfettişler, söz konusu işle ilgili olarak prim tarife cetvelindeki işçilik oranının tamamını uygularlar. Bir başka ifade ile SGK müdürlüğünde yapılan % 25 indirim, Müfettişler tarafından yapılmaz (aşağıdaki örnekte uygulanan % 25 eksik işçilik avantajından yararlanılamaz ve % 6,75’lik oran bu defa % 9 olarak uygulanır).

Asgari işçilik miktarının hesabında aşağıda belirtilen bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır;

✓ İnşaatın Başlama ve Bitiş Tarihi (yapı ruhsatında belirtilen),

✓ Yapı sınıf ve grubu (yapı ruhsatında belirtilen),

✓ İnşaatın yüzölçümü (yapı ruhsatında belirtilen),

✓ Asgari işçilik oranı (SGK Tebliğleri).

✓ Birim maliyeti (Çevre Bakanlığı yapı birim maliyetleri),

✓ İnşaatın Başlama ve Bitiş Tarihi

İnşaatın başlama tarihi, kural olarak inşaatta ilk defa 4/a kapsamında sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihtir. Kanunun 4. maddesinde sayılan ve sigortalı niteliği taşıyan işçiyi/işçileri özel bina inşaatında çalıştırmaya başlayan işverenlerin en geç işçilerin çalışmaya başladığı tarihte inşaatın bulunduğu çevredeki Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne işyeri bildirgesi vererek işyeri tescilini yaptırması gerekmektedir. Diğer taraftan gerekli görülmesi halinde, inşaatın başladığı ve bitirildiği tarihin işverence resmî makamlardan alınacak belgelerle kanıtlanması da istenebilir. İnşaatın başladığı ve bittiği tarihin resmî belge ile kanıtlanamaması durumunda aksine bir tespit olmadıkça, yapı ruhsat tarihi inşaatın başladığı tarih olarak esas alınır (SGK Başkanlığı; 2011/13 sayılı Genelge, m.8.1).

İnşaatın tamamlanmasına müteakip işveren tarafından bir ay içinde inşaatın bittiğini belirten bir dilekçe ile bağlı bulunulan Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir. İnşaatın bitiş tarihi olarak işveren tarafından dilekçe ile beyan edilen tarih esas alınır.

Genel olarak asgari işçilik uygulamasının yapılabilmesi için inşaatın tamamen bitmiş olması gerekmektedir. Bununla birlikte bazı durumlarda, örneğin, inşaatın başkasına devredilmesi, inşaata ekonomik sebeplerden dolayı ara verilmesi veya sadece biten kısmın kullanılmak istenilmesi gibi hallerde inşaatın biten kısımlarına asgari işçilik uygulaması yapılarak biten kısmı için Kurum tarafından ilişiksizlik yazısı verilebilmektedir.

✓ İnşaatın Sınıfı ve Gurubu

İnşaatın hangi sınıf ve grupta olduğu ruhsat vermeye yetkili makamlarca verilen ruhsatlarda belirtilmektedir. Kural olarak asgari işçilik hesabına esas ön değerlendirmede, inşaat ruhsatında kayıtlı sınıf ve grup dikkate alınır. İnşaatların yapı ruhsatlarında kayıtlı nitelikleri dikkate alındığında, ruhsatta kayıtlı yapı sınıf ve gruplarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayımlanan listede kayıtlı yapı sınıf ve gruplarından farklı olduğunun saptanması halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca belirlenen yapı sınıf ve grubu dikkate alınır. Ruhsatı olmayan veya ruhsata aykırı yapılan, ya da Kurumca esas alınan yapı sınıf grubuna işveren tarafından itiraz edilmesi durumlarında inşaatların sınıf ve grubu Sosyal Güvenlik Denetmenlerince tespit edilir (SGK Başkanlığı; 2011/13 sayılı Genelge, m.6.4).

✓ İnşaatın Yüzölçümü

İlgili Kurumlardan alınan inşaat ruhsatında yer alan yüz ölçümü (m2), toplam inşaat alanı olarak kabul edilir.

✓ Asgari İşçilik Oranı ve Birim Maliyet Bedeli

Özel bina inşaatlarına ait asgari işçilik oranları (%) aşağıda belirtilmiştir.

(23.07.2015 tarih ve 29423 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

BİNA – Tünel kalıp sistemi ile yapılan inşaat (komple) 7
BİNA – Tünel kalıp sistemi ile yapılan inşaat (çevre düzenleme dâhil) 7,3
BİNA – Betonarme karkas inşaat (inşaat-mekanik-elektrik komple) 9
BİNA – Yığma inşaat (komple) 12

 

Asgari işçilik hesaplamasında birim maliyet bedeli olarak ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca her yıl yayımlanan tebliğde belirtilen maliyet bedelleri esas alınır. Maliyet bedeli esas alınırken başladığı yıl içinde biten inşaatların maliyetinin hesabında o yıl için tespit edilen maliyet bedeli dikkate alınır. Başladığı yıl içinde bitirilmiş yapılarda o yıl için uygulamaya esas alınacak olan m2 maliyet bedelinin henüz yayınlanmamış olması halinde, bir önceki yılın m2 birim maliyet bedeli esas alınarak inceleme yapılır. Ayrıca işverenden, o yılın ıtf birim maliyet bedeli yayınlandığında aradaki farktan kaynaklanacak tutarın daha sonra ödeneceğinin kabulü konusunda taahhütname istenir (Özkan, Ekran ve Tezel, Ali; 2004).

Kamu iktisadi kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerde SGK tarafından asgari işçilik hesaplaması yapılmaktadır.

Asgari işçilik hesabına esas birim maliyet bedelleri aşağıda gösterilmiştir.

2016 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri

(09.04.2016 tarih ve 29679 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

YAPININ
MİMARLIK HİZMETLERİNE ESAS OLAN SINIFI Birim Maliyeti (BM) TL/m2
I. SINIF YAPILAR

A GRUBU YAPILAR

3 metre yüksekliğe kadar kagir veya betonarme ihata duvarı

Basit kümes ve basit tarım yapıları

Plastik örtülü seralar

Mevcut yapılar arası bağlantı-geçiş yapıları

Baraka veya geçici kullanımı olan küçük yapılar

Yardımcı yapılar (Müştemilat)

Gölgelikler-çardaklar

Üstü kapalı yanları açık teneffüs, oyun gösteri alanları ve bu gruptakilere benzer yapılar.

118
B GRUBU YAPILAR

Cam örtülü seralar

180

 

Basit padok, büyük ve küçük baş hayvan ağılları

Su depoları

İş yeri depoları

ve bu gruptakilere benzer yapılar.

II. SINIF YAPILAR

A GRUBU YAPILAR

Kuleler, ayaklı su depoları

Palplanj ve ankrajlı perde ve istinat duvarları

Kayıkhane

ve bu gruptakilere benzer yapılar.

290
B GRUBU YAPILAR 390
C GRUBU YAPILAR 460

 

Asgari işçilik miktarının hesaplanmasında, Kurumda tescili bulunan başka işyerlerinde yaptırılmış olması muhtemel işler (malzemeli işçilik, salt işçilik) dikkate alınarak işçilik oranında % 25 indirim yapılır (Kızılot, Şükrü; 1996).

Yapımına başlandığı yıl tamamlanan inşaatlarda maliyet hesabı, o yılın birim maliyet bedeli üzerinden, yapımına başlandığı yıl tamamlanamayıp daha sonraki yıllarda tamamlanan inşaatların maliyeti ise bitirildiği yıldan bir önceki yılın birim maliyet bedeli üzerinden hesaplama yapılır.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.