İhale Konusu İnşaat İşlerinde Asgari İşçilik Uygulaması

İhale Konusu İnşaat İşlerinde Asgari İşçilik Uygulaması

İhale Konusu İnşaat İşlerinde Asgari İşçilik Uygulaması : 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 83. maddesinde “Genel ve katma bütçeli kuruluşlar, il ve belediyeler veya sermayesinin en az yarısı genel ve katma bütçeli kuruluşlar ile belediyelere ait olan teşekkül ve müesseseler, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri, kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan kurum ve kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşların ihale yolu ile yaptırılan her türlü işleri üzerine alanları ve bunların adreslerini Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Sigorta primlerinin hakedişlerden mahsubu yapılmak şartıyla alıkonularak ödenmesi esastır. Ödemenin ve teminatın geri verilmesine ait işlemlerin usul ve esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir. (Ek fıkra:24/6/2004- 5198/12 md.) Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından, yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce ilgililerden bu bina inşaatı işyerlerinden dolayı Kuruma borçlarının bulunmadığına dair Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur” denilmektedir. Madde metninden de açıkça görüldüğü üzere ihale yoluyla yaptırılan her türlü inşaat işleri bitirildikten veya geçici kabulü kesinlikle yapıldıktan sonra işin başlangıcında sundukları teminatlarını geri alabilmeleri için ilişiksizlik belgesi almaları zorunludur.

İhale konusu işin tamamlanmasını müteakip SGK’na bilgi verilmelidir. Kurum tarafından ihale makamına cevaben gönderilen yazıda;

  • Sözleşme ve yer teslim tarihi,
  • İşin başlama ve tamamlanma tarihi,
  • İşin tamamlanma tarihi tam olarak tespit edilemiyorsa, kesin kabul veya noksansız geçici kabul tarihi işin bitim tarihi olarak kabul edilir.

✓ Geçici kabul tarihi,

✓ Kesin kabul tarihi,

✓ Hakediş tutarları KDV hariç (fiyat farkları dahil),

✓ Teminat miktarı,

✓ İşin müteahhide veriliş şekli (malzemeli -malzemesiz),

✓ Son hakediş raporunun gönderilmesi talep edilir.

Hesaplamalarda ihale konusu işin; ihale makamı tarafından yükleniciye ödenen Katma Değer Vergisi hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil toplam hakediş tutarına asgari işçilik oranı uygulanır (listede belirtilen oranın % 25 eksiği). Bunun sonucunda çıkan işçilik matrahı, işveren tarafından SGK’na bildirilen işçilikten fazla ise fark işçilik tutarı, işverene tebliğ edilir.

İhaleli işlerde asgari işçilik;

Bildirilmesi Gereken Asgari İşçilik = Hakediş Bedeli x İşçilik Oranı (Oranın %25 Eksiği)

formülü ile hesaplanmaktadır.

Borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde işveren, borcu ödeyeceğini ve daha sonra söz konusu işle ilgili denetim istemeyeceğini belirtirse borç kesinleşmiş olur. İşveren bu bir aylık sürede, borcunu ödeyeceğine dair bildirimde bulunmaz veya borcunu ödemeyeceğini bildirirse, konu incelenmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişine havale edilir.

İdarece tarafından işverene döviz şeklinde ödeme yapılması durumunda; döviz tutarı, ödemenin yapıldığı tarihte T.C. Merkez Bankası’nca belirlenen döviz satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek istihkak hesaplanır.

İhaleli işin birden fazla konuyu kapsıyor olması, her bir iş için işçilik oranının bilinmesi halinde inceleme, işverenin bu husustaki yazılı talebi ile bu işlerin en yüksek asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle yapılır.

İhale makamı ile yapılmış olan sözleşmede çalıştırılacak işçi sayısı belli ise, öncelikle bu işçilerin sigortalı yapılıp yapılmadığı, ücret bordrolarının usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği ve defter kayıtlarına intikal edip etmediği, bu işçilerin prime esas kazançlarının ve prim ödeme gün sayılarının kuruma bildirilip bildirilmediği tespit edilir. Düzenlenen raporda, sözleşmede çalıştırılması ön görülen işçi sayısı kadar sigortalının çalıştırılıp çalıştırılmadığı, sigortalıların aylık olarak düzenli aldığı ücretler, prim ödeme gün sayısına yer verilir.

  • İşçilik Hesaplamalarında Dikkat Edilecek Hususlar

✓ İhale konusu işlerde kesin veya geçici kabulün noksansız yapıldığı, özel bina inşaatlarında ise inşaatın bitirildiği tarihe kadar SGK’ya yapılmış olan işçilik tutarı esas alınır.

✓ İhaleli işlerde ödenen toplam hakediş tutarına, özel bina inşaatlarında bina maliyetine, asgari işçilik oranı uygulamak suretiyle bulunan asgari işçilik miktarı, ihaleli işin veya özel bina inşaatının bitirildiği tarihe kadar SGK’ya yatırılmış işçilik tutarı karşılaştırılır.

✓ SGK’ya yatırılmış işçilik tutarlarının karşılaştırılması sonucunda hesaplanan asgari işçilik miktarından az olması durumunda işyeri kayıtlarında bulunan,

  • Taşeron tarafından yapılan işler hariç olmak üzere, işin bazı kısımlarını yapan, kanun kapsamındaki diğer işverenlerden alınmış malzeme ve işçilik ihtiva eden faturalı ödemeler,
  • 5510 kapsamındaki 4/b sigortalıları tarafından işin bir bölümünü yanında sigortalı çalıştırmadan bizzat kendisi tarafından yapan işyeri sahiplerinden alınmış malzeme ve işçilik ihtiva eden faturalar,
  • Aynı fatura üzerinden malzeme ve işçilik bedeli ayrı ayrı belirtilmiş olsa dahi toplam fatura bedeli,
  • Nakliye faturaları,
  • İşverenin kurumda tescilli bulunan makine parkındaki araçlarının asgari işçilik incelemesi yapılan işyerinde çalışması durumunda, mükerrer prim ödenmesine mani olmak için, faturaya dayanmayan, hafriyat ve nakliye bedeli, hakediş raporlarında belirli hafriyat ve nakliye bedeli kadar nazara alınır. Toplam istihkaktan bu miktar kadar düşürülür.
  • Fatura ve gider belgelerinde yazılı tutar hakediş raporunda bu iş için ödenen tutardan fazla olması durumunda, aşan kısım hesaplamada nazara alınmaz,
  • Yapılan ödemelerin Katma Değer Vergisi dışındaki kalan tutarı dikkate alınır.
  • Söz konusu işte çalışan işçilere, sigortalılara prime esas kazancın üst sınırının üzerinde ücret ödemesinin tespit edilmesi halinde, ücret tediye bordrosunda kayıtlı brüt ücretler ile SGK’ya bildirilmiş olan üst sınır arasındaki fark, işin asgari işçilik oranı uygulanması suretiyle hesaplanan asgari işçilik tutarından düşülür.
  • Salt işçilik ihtiva eden faturalar, yine asgari işçilik oranı uygulanarak hesaplanan asgari işçilik tutarından düşülür.

✓ İnceleme sonucunda hesaplanan asgari işçilik tutarının, SGK’ya yatırılmış işçilik toplamı ile aynı veya daha az olduğunun anlaşılması durumunda ilişiksiz belgesi verilmesi hususunda rapor düzenlenir.

✓ Hesaplanan asgari işçilik tutarının SGK’ya bildirilen işçilik tutarından fazla olması durumunda Kuruma eksik asgari işçilik bildirimi söz konusu olacağından, aradaki fark işçilik faaliyette bulunulan aylar tespit edilebiliyorsa, bu aylar tespit edilemiyorsa faaliyette bulunulan son aya mal edilir ve Kanunun 88. ve 89.maddeleri ile 102. maddenin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerine göre işlem yapılması raporda önerilir.

Örnek: İşyapmaz İnşaat A.Ş. Ankara-İstanbul Hızlı Tren hattı köprü ve viyadük bağlantı işlerini ihaleyle almıştır. İhaleye ilişkin bilgiler aşağıdaki

gibidir.

H e s a p l a m a l a r:

– SGK’na bildirilmesi gereken işçilik miktarı : 450.000 x % 6,75 = 30.375.-TL

– Fark işçilik                                                            : 30.375 25.000 = 5.375.-TL

İşyapmaz İnşaat A.Ş. 5.375.-TL fark işçiliğin primini ödemeyi kabul ederse SGK müfettişi incelemesi yapılmadan ilişiksiz belgesi alabilir. Aksi taktirde ödemeyi kabul etmezse SGK müfettiş incelemesine tabi tutulur ve % 25’lik işçilik oranından indirim yapılmaz. Buna göre hesaplama aşağıdaki gibi olur.

– İstihkak Tutarı

– Malzemeli i şçilik faturaları toplamı

– İşçilik Tutarı

– SGK’na bildirilmesi gereken işçilik miktarı

– SGK’na Bildirilen İşçilik Tutarı

– Sadece işçilik faturaları toplamı

– Sigorta Primine Esas Tavan Ücret Üstü Ödeme – Toplam (25.000+21.000+4.000)

– Ücret Fazlası (50.000 – 36.450)

Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişlerince yapılan incelemelerde 13.550.-TL işçilik fazlası hesaplandığından İşyapmaz İnşaat A.Ş.’ye ilişiksiz belgesi verilmesi yönünde rapor düzenlenecektir.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.