Faktoring

Faktoring

Faktoring:  Faktoring, kısaca alacak hakkının satışı yoluyla sağlanan kısa vadeli bir finansman yöntemi olarak tanımlanabilir. Faktoring, vadeli satış yapan işletmelerin yaptıkları vadeli satışlardan kaynaklanan kısa vadeli alacaklarının, bedeli peşin olarak ödenerek bir faktoring şirketi tarafından satın alındığı finansman yöntemidir. 13 Aralık 2012 tarih ve 28496 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6361 no’lu Finansal Kiralama Kanunun 38. maddesine göre5 “Faktoring sözleşmesi; mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir almak suretiyle, faktoring şirketinin müşterisine sağladığı tahsilat, borçlu ve müşteri hesaplarının tutulmasının yanı sıra finansman veya faktoring garantisi fonksiyonlarından herhangi birini ya da tümünü içeren sözleşmedir.

İşletmeler mal ve hizmet satışlarından doğmuş veya doğacak alacaklarını faktoring şirketine temlik ederler, faktoring şirketi belirli bir oranda komisyon bedeli veya faktör ücreti karşılığında satıcı firmaya ön ödemede bulunur, faktoring şirketi alacaklarla ilgili her türlü tahsilat işlerini yürütür ve borçlu işletme borcunu ödeyemediği takdirde tüm ticari riski üstlenir. Faktoring genel olarak üçlü taraflı bir işlemdir:

5 Resmi Gazete, 28496 sayı, 13.11.2012 tarihli, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu, madde 38.

– müşteri: mal ve hizmet satışlarından doğmuş veya doğacak alacakları için faktoring hizmetini talep eden taraf,

– borçlu: bu mal ve hizmeti vadeli olarak satın alan veya alacak olan taraf

– faktoring şirketi: faktoring hizmeti veren taraf

Bir alıcı mal ya da hizmet almak üzere satıcıdan talepte bulunur. Bu talebin yerine getirilmesi durumunda doğacak olan alacak hakkının devri amacıyla satıcı faktoring şirketine başvurur. Satıcı alıcıların siparişlerini ve diğer bilgileri faktoring şirketine bildirir. Faktoring şirketi alıcının kredi değerliliğini belirleyerek belirli bir limit saptar ve satıcıya (müşteri) bildirir. Faktoring şirketi ile satıcı (müşteri) arasında sözleşme imzalanır. Bu sözleşme ile alıcıya (borçluya) tanınan limit çerçevesinde satıcının bütün veya bir kısım alacakları faktor tarafından satın alınmış olur. Satış işlemi gerçekleştiğinde satıcı firma faturanın aslını alıcı firmaya bir kopyasını da faktör şirketine gönderir. Faktör sözleşme hükümlerine göre fatura bedelinin bir kısmın ön ödeme olarak verir. Vadesi geldiğinde fatura veya senet tahsil edilerek satıcı firmaya kalan tutar ödenir. Böylece müşteri alacağını vadesinden önce almış olur.

Faktoring İşleminin Fonksiyonları

Bir faktoring işleminin üç adet fonsiyonu bulunmaktadır.

– finansman fonksiyonu

– hizmet fonksiyonu

– teminat fonksiyonu

Finansman fonksiyonu

Satıcının faktoring şirketine devrettiği alacağın önemli bir kısmını vadeden önce nakit olarak tahsil etme olanağıdır. Bu ön ödeme oranı genelde alacak tutarının % 80 olarak uygulanır. Faktoring sayesinde satıcı firmalar alacaklarının vadesine kadar beklemeden söz konusu alacakların önemli bir kısmı kadar finansman olanağı elde etmiş olurlar, bu sayede dış kaynak ihtiyaçları azalır.

Hizmet fonksiyonu

Hizmet fonksiyonu, satıcının faktoring kuruluşuna devredilen alacaklarına ilişkin muhasebe kayıtlarının tutulması, kredi servisinin fonksiyonlarının üstlenilmesi, alacakların tahsilatının üstlenilmesi, piyasa istihbaratları gibi işlevleri kapsar.

Teminat fonksiyonu

Faktör şirketlerinin faktoring işlemine konu alacakların tahsil edememe riskini üstlenmelerini kapsar. Faktoring şirketi, borçlunun ödeyememe riskini üstlenerek satıcı firmanın alacaklarını garanti altına alır. Bu sayede alacaklarını faktöre temlik eden satıcı mal sattığı kuruluşların temerrüde düşme riskine karşı korunmuş olur.

Faktoring İşleminin Başlıca Türleri

Gerçek (Tam) Faktoring – Gerçek Olmayan Faktoring

Gerçek faktoring, faktoring şirketinin faktoring işleminde sunulan tüm fonksiyonları üstlendiği faktoring yöntemidir. Gerçek olmayan faktoringde ise faktoring şirketi ödememe riskini üstlenmemektedir. Gerçek olmayan faktoring’de faktoring şirketi işleminde sunulan finansman ve hizmet fonksiyonunu üstlenmekte ancak ödememe riskinin üstlenmemektedir.

Açık Faktoring – Örtülü (Sessiz) Faktoring

Açık faktoring yönteminde, alacakların faktoring şirketine devredildiği ve borça ilişkin ödemenin faktoring şirketine yapılacağı borçluya bildirilir. Ödeme zamanı geldiğinde borçlu taraf borca ilişkin ödemeyi faktoring kuruluşuna yapar. Örtülü faktoring yönteminde, alacakların faktoring şirketine devredildiği borçluya bildirilmez. Borçlu borca ilişkin ödemeyi satıcıya yapar.

Ulusal Faktoring – Uluslararası Faktoring

Yurtiçindeki ticaretten kaynaklanan alacakların faktoring işlemine konu olduğu, satıcı, alıcı ve faktoring işletmesinin aynı ülkede bulunduğu faktoring işlemleri ulusal faktoring olarak ifade edilir. Buna karşın uluslararası faktoringde sınır ötesi mal teslimlerinden ileri gelen alacaklar faktoring işlemine konu olurlar. Uluslararası faktoringde satıcı (ihracatçı), alıcı (ithalatçı), ihracatçının faktoring kuruluşu ve ithalatçının faktoring kuruluşu olmak üzere dört taraf vardır.

Kabilirucu Faktoring (Bildirimsiz Faktoring) – Gayrikabilirucu Faktoring (Bildirimli Faktoring)

Kabilirucu faktoring yöntemi, satıcının faktoring işletmesine devrettiği alacaklara dayalı olarak finansman sağladığı, ancak borçlunun borcunu faktör kuruluşa ödememesi durumunda kendisinin ödemeyi yapmayı kabul ettiği faktoring çeşididir. Gayrikabilirucu faktoring yöntemi, satıcının faktoring işletmesine temlik ettiği faturlarla ilgili bedelin faktoring şirketine ödenme yükümlülüğünün alıcıda olduğu durumlardır.


Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Cevap bırakın